Lider czy egoista? Monopol na piłkę

Share on facebook
Share on twitter
Bywają drużyny w bardzo mocnym stopniu zdominowane przez jednego lidera lub dwóch - przykładem jest Start Lublin w ostatnich sezonach, także ten ostatni z Tweetym Carterem i Bryntonem Lemarem. Rzadko zdarza się później, aby bez mocnego wsparcia dalszych zawodników, wygrać coś realnego.
Tweety Carter / fot. B. Chaciński, King Szczecin

Kompleksowa oferta medyczna we Wrocławiu– poznaj SportsMedic >>

Wskaźnik Herfindahla-Hirschmana określa stopień konkurencji na rynku i to jak bardzo rynek jest zdominowany przez pojedyncze przedsiębiorstwa. HHI używany jest w działalności badawczej, a także przez urzędy antymonopolowe oraz różne instytucje takie jak amerykański Departament Sprawiedliwości czy polski Urząd Komunikacji Elektronicznej. 

W 2011 roku w Polsce UOKIK na podstawie wskaźnika Herfindahla-Hirschmana badał koncentrację na rynku usług płatnej telewizji. W praktyce indeks HHI ma szerokie zastosowanie zaczynając od rynku surowców energetycznych, przez rynek telekomów, a na funduszach emerytalnych kończąc. HHI przyjmuje wartości bliskie zeru (w przypadku istnienia dużej ilości przedsiębiorstw z małymi udziałami w rynku) do 10000, gdy rynek jest całkowicie zmonopolizowany.

HHI można również przenieść na grunt koszykarski, żeby zbadać balans wewnątrz zespołów pod względem zdobywania punktów oraz asyst. 

Użyłem zatem HHI do zbadania, jak bardzo zespoły były zdominowane przez pojedynczych zawodników pod względem zdobywania punktów i dystrybucji piłki. 1200 jednostek HHI w przypadku punktów i 1500 jednostek w przypadku asyst to średnie dla drużyny, jakie można zaobserwować na przestrzeni ostatnich 17 lat w PLK.

Można w tych średnich odnaleźć logikę, bo za asysty zazwyczaj odpowiedzialni są rozgrywający i jeśli masz w swoim składzie generała w stylu Aarona Johnsona czy Jerela Blassingame’a – czyli graczy nastawionych na kreowanie kolegów – to w ich rękach może być nawet 40 proc. wszystkich asyst. 

Zdecydowanie trudniej jest znaleźć zawodnika, który będzie zdobywał średnio 40 proc. z twoich, powiedzmy 70 punktów na mecz. 

Zespoły

Jeśli chodzi o drużyny i poprzedni sezon PLK, to tu zdecydowanie w obu kategoriach wygrywa HydroTruck Radom. I to raczej nie jest specjalne zaskoczenie. Radomianie mieli krótką ławkę rezerwowych, a kwartet Camphor, Trotter, Lindbom, Bogucki zdobył ponad 71 proc wszystkich punktów zespołu. Z kolei sam duet Camphor – Trotter rozdał ponad połowę wszystkich asyst HydroTrucku. 

W zespole Roberta Witki nie było jedno gracza, który by historycznie dominował w punktach czy asystach, natomiast była to drużyna oparta o zaledwie 3-4 graczy. 

Ciekawym przypadkiem jest także Start Lublin. Jeśli oglądałeś w ostatnich 3-4 sezonach Start, to pewnie z łatwością zauważyłeś, że motorem napędowym tego zespołu są koszykarze na pozycjach 1 i 2. 

Lewis – Washington w 2017/18, Washington – Thomasson 2018/19 oraz Carter – Lemar w poprzednim sezonie. Do indywidualnego HHI jeszcze przejdę, ale w tym miejscu warto wiedzieć, że Lewis miał 11. największy HHI pod względem punktów w ostatnich 17 latach. 

Aż 44 proc. punktów i 62 proc. asyst zespołu wygenerował wówczas amerykański duet z Lublina. Gdy spojrzymy na wykres drużynowy, to pozostałe zespoły nie były nawet blisko Startu Lublin z ostatnich sezonów, więc sprawdziłem okres od 2003 roku.

.

Żeby wykres był bardziej przejrzysty, to przefiltrowałem dane (minimum 1400 HHI dla asyst i 1100 HHI dla punktów). W ostatnich 17 sezonach  tylko dwie drużyny miały jednocześnie wyższy HHI dla asysty i dla punktów (Unia 2003/04 i Polpharma 2005/06). 

Możemy wysnuć wniosek, że Start Lublin 2017/18 był jedną z trzech drużyn w historii (czyt. od kiedy mamy dostęp do danych) z najwyższą koncentracją punktów i asyst wokół małej liczby graczy. Podobną sytuację Startu Lublin mamy także w ostatnim sezonie. Oba wskaźniki nie są już tak mocno skoncentrowane, ale tylko 8 drużyn w historii miało wyższe wyniki w tych kategoriach niż Start Lublin 2019/20.

Warto również spojrzeć na Stal Ostrów Wlkp. z sezonu 2017/18. Wysoka koncentracja w przypadku asyst wynikała z tego, że grę Stali prowadził Aaron Johnson, natomiast w punktach sytuacja jest zupełnie odwrotna. Wskaźnik HHI dla punktów BM Slam Stali był jednym z 11 najniższych od 2003 roku. W drużynie Emila Rajkovica zdobycze punktowe rozkładały się wyjątkowo równo między graczy i aż 13 miało na koniec 100 lub więcej punktów.

Zawodnicy

Największe wartości HHI dla punktów od 2003 roku osiągnął Michael Ansley – w sezonie 2004/05 w Tarnowie. Drugi był Jabarie Hinds (Krosno), a trzeci Ted Scott (Kołobrzeg). Z tej trójki tylko Ansley wprowadził swoją drużynę do playoffów, ale Unia przegrała 0-3 już w pierwszej rundzie. Z kolei zespoły Hindsa i Scotta zajęły odpowiednio ostatnie i przedostatnie miejsce w tamtych rozgrywkach.

.

.

I to dość częsty obrazek, gdy jeden gracz bardzo mocno dominuję grę, czy zdobywanie punktów, a jego ekipa jest na dnie tabeli. 

Z tej narracji wyłamuje się wspomniany Ansley, ale również Walter Hodge w sezonie 2011/12 w Zastalu, który miał 11. najlepszy HHI dla asyst oraz 13. dla punktów od 2003 roku. Wyższą miarę koncentracji od rozgrywającego z Portoryko miało tylko dwóch graczy w historii, ale tylko Hodge wprowadził swoją drużynę do strefy medalowej. 

Warto też pamiętać, że w 2012 roku Hodge odpadł z zespołem w drugiej rundzie z późniejszym mistrzem Polski, ale ostatecznie udało się sięgnąć po brązowy medal. Ciężko jest znaleźć zawodnika, który miałby tak wysokie HHI dla punktów, a jednocześnie jego drużyna nie byłaby czerwoną latarnią ligi.

Dla asyst w top3 znaleźli się: Brandun Hughes (2003/04, Unia), Torey Thomas (2010/11, Turów), Jerry Johnson (2005/06, Polpharma). 

Jacek Mazurek, @PulsBasketu

.

W bardzo okrojonym składzie, na wyjeździe i po dogrywce – w takich okolicznościach czwarte zwycięstwo w sezonie odniosła Enea Astoria Bydgoszcz. Zawodnicy Artura Gronka byli lepsi w doliczonym czasie gry (14:9) i wyszarpali wygraną 86:81 na trudnym terenie w Sopocie.
25 / 10 / 2021 11:29

NBA

Pięknie jest znów przeżywać wielkie koszykarskie emocje w wypełnionych po brzegi halach. W pojedynku Euroligi Zenit okazał się lepszy od Żalgirisu, ale zwycięzcami okazali się wszyscy uczestnicy imprezy organizowanej przez PolskiKosz.pl. Kowno nie zawodzi!

Zapisz się do newslettera

Bądź na bieżąco z wynikami i newsami
Szokująca różnica w Eurolidze. Barcelona pokonała Zenit St. Petersburg aż 84:58! Gospodarzy do zwycięstwa poprowadził Nikola Mirotić – autor 20 punktów. Podopieczni Sarunasa Jaskeviciusa mają bilans 5-0 na starcie sezonu. Dla Zenitu 8 punktów i 6 zbiórek zanotował Mateusz Ponitka.
23 / 10 / 2021 16:02
Pięć lat czekali na powrót do europejskich pucharów kibice Śląska Wrocław. W pierwszym meczu tegorocznej edycji EuroCupu podopieczni trenera Andreja Urlepa przegrali jednak 59:70 z litewską drużyną Lietkabelis Panevezys. Bardzo brakowało skuteczności w ataku.
21 / 10 / 2021 11:47
Damian Janiak znakomitym wejściem pod kosz w ostatniej sekundzie spotkania zapewnił Decce Pelplin zwycięstwo 85:84 w wyjazdowym starciu z GKS-em Tychy. W czwartej kolejce sezonu Suzuki 1. ligi obejrzeliśmy także pełne zwrotów akcji Derby Podkarpacia i niespodziewane zwycięstwo Dzików Warszawa w Starogardzie Gdańskim.
19 / 10 / 2021 15:10
Po zwycięstwie pierwszego dnia rozgrywek European North Basketball League z gospodarzami – łotewskim BK Valmiera, tym razem Anwil pokonał estoński Tartu Ulikool Maks & Morits 81:63. Rywal nie był specjalnie mocny, większą szansę gry mogli dostać także rezerwowi.
Anwil rozpoczął swoje występy w European North Basketball League od wygranej z gospodarzami bańki rozgrywanej na Łotwie. Włocławianie po bardzo dobrej, decydującej czwartej kwarcie wygrali pierwsze spotkanie z Valmiera Glass 85:69.
Rozpoczyna się sezon ENBL czyli European North Basketball League – rozgrywek, w których udział bierze w tym roku Anwil Włocławek. Podopieczni Przemysława Frasunkiewicza na sam początek lecą na Łotwę, do Valmiery.